Borelioza – objawy, diagnostyka i leczenie

Borelioza jest chorobą infekcyjną, a do zachorowań dochodzi zazwyczaj w okresie letnim, czyli w czerwcu i lipcu. Stanowi ona poważny problem dla współczesnej medycyny, ze względu na to, że atakuje stawy, wątrobę, śledzionę i mięśnie, przenosi się na układ krążenia, prowadząc do zaburzeń w obrębie sercowo-naczyniowym. Z czasem pojawiają się także objawy neurologiczne boreliozy. Problem jest coraz poważniejszy również ze względu na fakt, że zwiększa się liczba kleszczy odpowiadających za przenoszenie boreliozy. Co więcej, badania na boreliozę nie zawsze prowadzone są właściwie.

Jak przebiega przenoszenie boreliozy?

Za przenoszenie boreliozy odpowiedzialne są kleszcze zakażone krętkami borelli, które dostają się do organizmu poprzez ukłucie owada. Niestety, łatwo dostają się one do tkanek za sprawą swojej budowy morfologicznej – mogą odpychać się od podłoża. Przenoszenie boreliozy jest ułatwione, dzięki ślinie kleszczy, która zawiera składniki zakłócające reakcję odpornościową w miejscu wkłucia, jednocześnie ułatwiając infekcję.

Borelioza – objawy

W przypadku choroby jaką jest borelioza, objawy kliniczne w początkowej fazie są charakterystyczne i można tu wyróżnić trzy stadia. Pierwsze to stadium wczesne ograniczone, w którym objawy boreliozy przypominają grypę. Po upływie około siedmiu dni po ukłuciu kleszcza obserwuje się wystąpienie rumienia pełzającego w postaci czerwowanej plamki lub grudki szybko powiększającej się ku obwodowi z wyraźnie odgraniczonymi brzegami. Wyróżnia go pierścieniowaty kształt z jaśniejszym środkiem, jednak w niektórych przypadkach ma on jednolite zabarwienie o średnicy większej niż pięć centymetrów. Nie jest on ani bolesny, ani swędzący. Rzadkim objawem boreliozy na tym etapie jest chłoniak limfocytowy skóry. W przypadku braku leczenia antybiotykami rumień pełzający i objawy ogólnoustrojowe ustępują w przeciągu 4-12 tygodni, lecz zdarza się, że w dość łagodnej postaci utrzymują się do kilku lat. Możliwy jest również rozwój przewlekłych objawów stadium późnego.

Kolejne stadium nazywane jest wczesnym rozsianym. Objawy boreliozy obejmują zapalenie stawów, zapalenie mięśnia sercowego oraz układu nerwowego. Stadium to może trwać od kilku tygodni do kilku miesięcy po zakażeniu. Zapalenie zazwyczaj nie daje ogólnoustrojowej reakcji, ponieważ dotyczy zazwyczaj jednego lub kilku dużych stawów. Zazwyczaj obserwuje się nawracające zaostrzenia, które z czasem mogą przejść w zapalenie przewlekłe, lecz należy odróżnić je od reumatoidalnego zapalenia stawów i gorączki reumatycznej. Objawy neurologiczne boreliozy są z kolei wywoływane przez borrelia garinii. Neuroborelioza wywołuje uszkodzenie komórek nerwowych prowadząc do ich martwicy. Jednocześnie zajmowany jest ośrodkowy i obwodowy układ nerwowy.

Borelioza – objawy po latach

O późnym stadium choroby można mówić po 12 miesiącach utrzymywaniu się objawów boreliozy. Zalicza się do nich zanikowe zapalenie skóry kończyn, zapalenie stawów i neuroboreliozę. Objawy boreliozy po latach mają postać czerwonosinych zazwyczaj niesymetrycznych zmian na skórze. Towarzyszy im obrzęk zapalny, a następnie zanik skóry. W przypadku choroby jaką jest borelioza objawy po latach mogą występować wraz z bólami okolicznych stawów i parastezjami.

Objawy boreliozy po latach mogą też występować w postaci gorączki, potów, dreszczy, ogólnego osłabienia, zmęczenia, ale i zmian masy ciała. Z kolei wśród objawów stawowo-mięśniowych należy wymienić bóle ścięgien i mięśni, ból, obrzęk i sztywność stawów,  sztywność karku. Objawy boreliozy po latach mogą mieć też charakter neurologiczny. Możliwe jest występowanie drżenia, niedowładów, postępującego zapalenia mózgu, zaburzeń czucia, zmiany nastroju, utrudniona koncentracja, drażliwość, zmiany osobowości i problemy z wymową oraz pisaniem.

Borelioza – objawy neurologiczne

Łagodne objawy neurologiczne boreliozy wiążą się z bólami głowy o łagodnym nasileniu, jednak mogą być jednocześnie początkiem zapalenia opon mózgowych. Na dalszym etapie objawy neurologiczne boreliozy mogą obejmować zapalenie mózgu i rdzenia  kręgowego – jest to najsilniejsza ich postać. W niektórych przypadkach występują również łagodne encefalopatie i patologie nerwów obwodowych, czy radikulopatie z zespołem bólowym.

Objawy neurologiczne boreliozy w późniejszym stadium mogą występować w postaci polineuropatii obwodowej, zapalenia nerwów obwodowych, korzeni rdzeniowych,  a z czasem również zaburzeń poznawczych i nastroju, które mogą być podobne do zespołu otępiennego. Badania boreliozy neurologicznej prowadzi się na podstawie wywiadu chorobowego oraz badania neurologicznego. Wymagane jest stwierdzenie przeciwciał przeciw krętkom we krwi i w płynie mózgowo-rdzeniowym. Uzupełnienie tych działań obejmuje badania neuroobrazowe i elektrofizjologiczne.

Diagnostyka boreliozy

Diagnostyka boreliozy jest dwuetapowa. Pierwszy etap wymaga przeprowadzania badań swoistych przeciwciał za pomocą metody ELISA. Uzyskane wyniki potwierdza się badaniem metodą Western-Blot. Swoiste IgM są obecne we krwi po okresie od trzech do czterech tygodni od chwili zakażenia, a ich stężenie osiąga maksimum w czasie od szóstego do ósmego tygodnia. Znikają w okresie od czwartego do szóstego miesiąca. Diagnostyka boreliozy na drugim etapie to badanie swoistych przeciwciał IgG, które pojawiają się w surowicy krwi w sześć, osiem tygodni od zakażenia. Mogą być one obecne we krwi nawet przez kilka lat, nawet gdy pacjent jest zdrowy. To poważny problem w diagnostyce boreliozy, ponieważ jeśli pacjent jest zdrowy, a wyniki badania serologicznego są dodatnie, nie można stwierdzić choroby. Eksperci wskazują, że badanie serologiczne jest jedynie dodatkowe w diagnostyce boreliozy i uniemożliwia prowadzenie długotrwałej antybiotykoterapii. Diagnostyka boreliozy może być prowadzona również z wykorzystaniem metod takich jak wykrywanie DNA krętków techniką PCR, którą można badać płyn mózgowo-rdzeniowy lub płyn stawowy. 

Borelioza – leczenie

Leczenie boreliozy metodą ILADS polega na długotrwałym stosowaniu dużych dawek antybiotyków, z jednoczesnym zastosowaniem odpowiedniej diety i suplementacji z wykorzystaniem probiotyków, witamin i mikroelementów. Warto też zauważyć, że naturalne sposoby leczenia boreliozy wymagają zwrócenia szczególnej uwagi na odporność organizmu, stosowania repelentów służących odstraszaniu kleszczy  i stosowaniu produktów naturalnych, które hamują rozwój procesu zapalnego oraz wykazują potencjalne działanie krętkobójcze lub krętkostatyczne.

Eksperci wskazują, że badania boreliozy oraz jej leczenie to trudne kwestie. Dodatkowo należy mieć na uwadze, że kleszcze mogą być również przyczyną innych zakażeń, przez co różne objawy występują jednocześnie i nakładają się na siebie.  Laboratoryjne badania boreliozy traktuje się jako najważniejsze w diagnostyce, mniejszą wagę przywiązując do objawów klinicznych, które powinny być podstawą rozpoznania. Istotna jest tutaj terapia manualna, dzięki której można wykluczyć inne przyczyny bólu. Ponadto specjaliści powinni być świadomi, że najlepsze efekty daje kompleksowe leczenie boreliozy.

Narodowy Kongres Naturoterapii – borelioza

Zachęcamy do udziału w Narodowym Kongresie Naturoterapii, na którym omówione zostanie badania boreliozy oraz postępowanie w przypadku jej formy przewlekłej. Najlepsi eksperci przedstawią również konwencjonalne i naturalne metody terapii tej choroby wraz z testami diagnostycznymi oraz zwrócą uwagę na mnogość objawów klinicznych. Wśród tematów pojawią się objawy boreliozy po latach w jej przewlekłej formie. Zachęcamy do udziału!